Phân loại rác ở Nhật và quy tắc sinh hoạt: cách phân loại, ngày đổ rác, tiếng ồn

Nhật Bản có quy định rất chi tiết về rác, và hầu hết căn hộ và share house (nhà ở chung) còn có thêm quy định cho sinh hoạt hằng ngày. Phần lớn những quy định đó không khó, chỉ cần bạn biết. Làm đúng theo chúng là một trong những cách tốt nhất để sống hòa thuận với hàng xóm và với chủ nhà. Bài này nói về những điều cơ bản.

Nói ngắn gọn

• Hãy phân loại rác theo từng loại, và chỉ mang ra vào đúng ngày thu gom của loại đó.
• Quy định do thành phố hoặc quận nơi bạn sống đặt ra, nên hãy lấy bản hướng dẫn của khu vực mình.
• Ban đêm hãy giữ yên tĩnh, và làm theo quy định của tòa nhà về những chỗ dùng chung.

Rác: cách phân loại chung

Mỗi thành phố, mỗi quận tự quyết định cách phân loại rác và ngày thu gom, nên chi tiết mỗi nơi một khác. Nhưng phần lớn các khu vực đều chia thành những nhóm giống nhau:

• Rác cháy được (moeru gomi): rác thức ăn, giấy không tái chế được và một số thứ khác. Thường được thu 2 lần một tuần.
• Rác không cháy được (moenai gomi): kim loại, thủy tinh và đồ gốm sứ không tái chế được. Thường được thu ít lần hơn.
• Rác tài nguyên (shigen gomi): chai nhựa (chai PET), lon, chai thủy tinh và giấy. Mỗi loại thường được thu vào một ngày khác nhau.
• Bao bì nhựa: ở nhiều khu vực, hộp và màng bọc bằng nhựa là một nhóm riêng.
• Rác cỡ lớn (sodai gomi): đồ nội thất và những món lớn khác. Thường bạn phải đặt lịch thu gom và trả phí.

Cách mang rác ra

• Mang ra đúng ngày. Hãy mang rác ra vào buổi sáng của ngày thu gom, trước giờ mà khu vực bạn quy định. Ở nhiều nơi, mang ra từ tối hôm trước là không được.
• Để đúng chỗ. Tòa nhà của bạn thường có điểm tập kết rác hoặc phòng chứa rác, cũng có khi dùng chung với cả khu phố. Hãy hỏi chủ nhà hoặc công ty vận hành share house xem chỗ đó ở đâu.
• Dùng đúng loại túi. Một số thành phố bắt buộc dùng túi rác chỉ định, mua ở siêu thị và cửa hàng tiện lợi. Một số nơi khác thì túi trong hoặc túi mờ là được.
• Chuẩn bị rác tài nguyên. Hãy rửa qua chai và lon, tháo nắp và nhãn của chai nhựa, và gấp dẹp thùng giấy.

Nếu bạn mang rác ra sai ngày hoặc phân loại sai, người thu gom có thể dán giấy nhắc nhở và để rác lại đó. Đó là dấu hiệu bạn nên xem lại quy định một lần nữa.

Cách tìm quy định của khu vực bạn

Hãy tìm trên mạng bằng tên thành phố hoặc quận nơi bạn sống, kèm chữ tiếng Nhật “ごみ” (rác) — ví dụ “新宿区 ごみ”. Hoặc hỏi ở ủy ban thành phố hoặc quận khi bạn đi khai báo địa chỉ. Nhiều thành phố phát hành bản hướng dẫn phân loại rác và lịch thu gom bằng tiếng Anh và các thứ tiếng khác. Hội đồng chính quyền địa phương về quan hệ quốc tế (CLAIR) cũng cung cấp thông tin về cuộc sống ở Nhật bằng nhiều thứ tiếng.

Tiếng ồn và hàng xóm

• Ban đêm. Hãy nói nhỏ, để nhạc và TV nhỏ. Nhiều tòa nhà còn đề nghị không dùng máy giặt và máy hút bụi vào giờ đó.
• Tiếng bước chân. Tiếng bước chân có thể truyền xuống phòng bên dưới, nhất là ở nhà bằng gỗ. Trải một tấm thảm hoặc đi dép trong nhà sẽ đỡ hơn.
• Khách ngủ lại. Trước khi rủ bạn bè ngủ lại, hãy xem hợp đồng hoặc nội quy nhà (house rules).

Những quy định thường gặp khác

• Chỗ dùng chung. Không để giày, xe đạp hay thùng giấy ở hành lang và cầu thang. Khi có chuyện khẩn cấp, chúng có thể chắn lối thoát ra ngoài.
• Ban công. Nhiều ban công có một tấm vách mỏng ngăn với nhà bên cạnh, hoặc có cửa thoát hiểm dưới sàn. Đừng để đồ trước những chỗ đó, vì khi khẩn cấp người ta thoát ra bằng đường ấy.
• Ai được ở. Chỉ những người có tên trong hợp đồng mới được ở trong căn hộ. Cho người khác vào ở mà không xin phép là làm trái hợp đồng.
• Hút thuốc và thú cưng. Nhiều nơi không cho nuôi thú cưng. Nhiều nơi cũng không cho hút thuốc, hoặc chỉ cho hút ở khu vực nhất định. Hãy hỏi trước khi ký.

Sống trong share house

Ngoài quy định về rác của khu vực, share house còn có nội quy riêng của từng nhà: lịch dọn dẹp luân phiên, giờ giữ yên tĩnh, quy định về khách đến chơi. Ở nhiều nhà, khu để rác chung do công ty vận hành hoặc nhân viên dọn dẹp lo, nhưng rác của mình thì bạn vẫn phải tự phân loại. Hãy hỏi rõ các quy định trước khi dọn vào. Để biết cần hỏi những gì, mời bạn đọc bài hướng dẫn: Cách chọn share house ở Nhật: 8 điều cần xem trước khi quyết định.

Nguồn tham khảo

• 自治体国際化協会 (CLAIR, Hội đồng chính quyền địa phương về quan hệ quốc tế), 多言語生活情報 (Thông tin sinh hoạt bằng nhiều thứ tiếng) clair.or.jp