Trước khi rời Nhật cần làm gì? Danh sách: trả nhà, thuế cư trú (jūminzei), tiền hoàn trả một lần
Rời Nhật để về hẳn không chỉ là chuyện đóng gói hành lý. Bạn phải dọn ra khỏi chỗ đang ở, làm xong các thủ tục giấy tờ và giải quyết chuyện tiền bạc, thường là trong thời gian rất gấp. Bài này liệt kê những việc cần làm và làm vào lúc nào.
Bạn muốn có sẵn cả ngày tháng? Hãy chọn “Tôi sẽ rời Nhật về hẳn” trong danh sách việc cần làm khi chuyển nhà của chúng tôi.
1 đến 2 tháng trước khi bạn rời Nhật
- Báo cho chủ nhà hoặc công ty vận hành share house (nhà ở chung). Hợp đồng căn hộ thường yêu cầu báo trước 1 tháng. Share house thì mỗi nơi một quy định, nên hãy xem lại hợp đồng của bạn.
- Tính trước xem đồ đạc sẽ xử lý thế nào. Thứ gì bán hoặc cho được thì xử lý sớm. Đồ cỡ lớn phải đặt lịch thu gom rác cỡ lớn (sodai gomi) với thành phố hoặc quận. Máy điều hòa, TV, tủ lạnh, tủ đông, máy giặt và máy sấy quần áo thì không được bỏ theo dạng rác cỡ lớn. Những món này phải đem đi tái chế và bạn phải trả phí.
- Kiểm tra hợp đồng internet và điện thoại. Hãy xem phí hủy hợp đồng là bao nhiêu, và khi nào thì hủy được.
Khoảng 2 tuần trước khi bạn rời Nhật
- Nộp khai báo chuyển đi (tenshutsu-todoke) tại ủy ban thành phố hoặc quận. Bạn phải làm việc này trước khi rời Nhật. Thường bạn có thể nộp sớm nhất là khoảng 2 tuần trước ngày đi. Nếu bạn có bảo hiểm y tế quốc dân (kokumin kenkō hoken), hãy hỏi luôn xem thẻ bảo hiểm phải xử lý thế nào.
- Hỏi về thuế cư trú (jūminzei). Thuế cư trú tính trên thu nhập của năm trước, nên có thể bạn vẫn còn phải nộp. Hãy hỏi ủy ban thành phố hoặc quận về cách nộp. Nếu bạn đi trước khi nộp xong, có thể bạn phải chọn một người ở Nhật làm người đại diện nộp thuế (nōzei kanrinin) để nộp thay bạn.
- Tính trước cách lấy lại tiền đặt cọc. Nếu bạn thuê căn hộ, hãy hỏi chủ nhà xem tiền đặt cọc (shikikin) sẽ được trả lại bằng cách nào và vào lúc nào.
- Quyết định xem tài khoản ngân hàng sẽ thế nào. Hãy hỏi ngân hàng về thủ tục đóng tài khoản. Nếu bạn còn chờ tháng lương cuối hoặc tiền đặt cọc của căn hộ, hoặc còn hóa đơn phải trả, thì giữ tài khoản cho đến khi mọi thứ xong xuôi.
Tuần cuối cùng
- Yêu cầu từng công ty điện, ga, nước ngừng cung cấp vào ngày bạn dọn ra, và trả lại thiết bị internet đã thuê.
- Có mặt ở buổi kiểm tra khi trả nhà, nếu bạn thuê căn hộ. Hãy mang theo những tấm ảnh bạn đã chụp lúc mới dọn vào.
- Hủy gói cước điện thoại khi bạn không còn cần nữa. Cho đến ngày cuối cùng, có thể bạn vẫn cần số điện thoại đó để nhận mã xác thực của ngân hàng.
Ở sân bay
Nếu bạn rời Nhật về hẳn, hãy nói với nhân viên ở quầy kiểm tra xuất cảnh và nộp lại thẻ cư trú (zairyū card).
Nếu bạn định quay lại Nhật trong vòng 1 năm (hoặc trước khi tư cách lưu trú của bạn hết hạn, nếu mốc đó đến sớm hơn), có thể bạn được phép xuất cảnh bằng giấy phép tái nhập cảnh đặc biệt (minashi sainyūkoku kyoka). Trong trường hợp đó, bạn giữ lại thẻ cư trú: hãy đánh dấu vào ô ghi rằng bạn dự định quay lại trên tờ khai xuất cảnh, và xuất trình thẻ cư trú. Không phải ai cũng dùng được cách này, nên trước khi đi hãy kiểm tra quy định áp dụng cho tư cách lưu trú của bạn.
Sau khi rời Nhật: lương hưu
Nếu bạn đã đóng vào chế độ lương hưu của Nhật (lương hưu quốc dân (kokumin nenkin) hoặc lương hưu của công ty (kōsei nenkin)) từ 6 tháng trở lên, có thể bạn lấy lại được một phần dưới dạng tiền hoàn trả một lần (dattai ichijikin). Bạn phải nộp đơn trong vòng 2 năm kể từ khi rời Nhật. Hãy xem trang web của Cơ quan Lương hưu Nhật Bản (Nihon Nenkin Kikō) để biết cần những giấy tờ gì.
Nếu sau này bạn quay lại Nhật
Nếu bạn định có ngày quay lại Nhật, share house là chỗ dễ bắt đầu lại: phòng có sẵn đồ đạc, vào ở được nhanh, và chi phí ban đầu cũng thấp. Để biết những việc cần làm sau khi đến Nhật, mời bạn đọc bài hướng dẫn: Mới sang Nhật làm gì trước? Đăng ký địa chỉ trong 14 ngày, số điện thoại, tài khoản ngân hàng.
Nguồn tham khảo
- 出入国在留管理庁 (Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú), 在留カード等の返納 (Nộp lại thẻ cư trú) moj.go.jp (tiếng Nhật)
- 出入国在留管理庁 (Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú), みなし再入国許可 (Giấy phép tái nhập cảnh đặc biệt) moj.go.jp (tiếng Nhật)
- 日本年金機構 (Cơ quan Lương hưu Nhật Bản), 脱退一時金の制度 (Chế độ tiền hoàn trả một lần) nenkin.go.jp (tiếng Nhật)
- 総務省 (Bộ Nội vụ và Truyền thông), 外国人住民に係る住民基本台帳制度｜転入・転出 (Chế độ sổ cư trú cơ bản đối với cư dân người nước ngoài｜Chuyển đến・Chuyển đi) soumu.go.jp (tiếng Nhật)
- 経済産業省 (Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp), 家電リサイクル法 (Luật tái chế đồ điện gia dụng) meti.go.jp (tiếng Nhật)
